Mevsim geçişlerinde yaşanan ısı değişimleri birçok hastalık gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarına da zemin hazırlarken, Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. İdil Öztürk alınabilecek önlemleri anlattı.
Zayıflayan bağışıklık sistemiyle birlikte vücut direncinin düşmesi, özellikle bahar aylarında üst solunum yolu enfeksiyonlarında artış yaÅŸanmasına sebep oluyor. Ãœst solunum yolu enfeksiyonları, dünyada en çok görülen ve en fazla iÅŸ gücü kaybına neden olan hastalıkların başında geliyor. Medicana Bursa Hastanesi KBB ve BaÅŸ Boyun Cerrahisi Bölümü Op. Dr. Ä°dil Öztürk, “Ãœst solunum yolu enfeksiyonuna sebep olan faktörler virüslerdir. Virüslerin zayıf düşürdüğü bireylerde diÄŸer bakteriyel enfeksiyonlar da görülebilir. En çok bilinen üst solunum yolu enfeksiyonları nezle ve grip olmakla birlikte bu hastalıklar sinüzit, bademcik iltihabı, orta kulak iltihabı ve larenjite sebep olabilir” dedi.
Havasız ortamda bulunmak enfeksiyon riskini artırır
Ãœst solunum yolu enfeksiyonuna yatkınlığı artıran faktörleri anlatan Op. Dr. Ä°dil Öztürk, “Alerjik bünyeye sahip olmak, burun kemiÄŸi eÄŸriliÄŸi veya konka büyüklüğü gibi anatomik sorunlar nedeniyle ağızdan nefes alıp verme, sigara içme, düzensiz beslenme gibi faktörler riski artırabilir. Bu hastalıklar daha çok mevsim geçiÅŸlerinde ve kalabalık ortamlarda sık görülür. Yakın mesafeden konuÅŸma, öpüşme, öksürme sonucunda bulaşırlar. Bulunulan ortamda havalandırmanın yetersiz olması da bulaşı kolaylaÅŸtırır. Virüs, bulaşı olan yüzeylere temas sonrası ellerin yıkanmaması ile de geçebilir” diye konuÅŸtu.
Nezlede antibiyotik gereksiz
Op. Dr. Öztürk, eriÅŸkinlerde sıkça görülen üst solunum yolu enfeksiyonlarının başında nezlenin geldiÄŸini söyleyerek, “Nezle birden çok virüsün yol açtığı, kiÅŸiden kiÅŸiye bulaÅŸan, üst solunum yollarını tutan hafif seyirli bir hastalıktır. Üşütme, soÄŸuk algınlığı olarak da bilinir. Sigara içenlerde daha sık görülmez fakat ağır seyreder. Bir insan, ömrü boyunca yaklaşık olarak 300 defa nezle olur. Hafif ateÅŸ, burun akıntısı, hapşırma bazen öksürük, en sık rastlanan belirtilerdir. Özel bir tedavisi yoktur. Komplikasyon geliÅŸmezse hastalık kendini sınırlar ve ortalama bir hafta sürer. Antibiyotik kullanımı gereksizdir. Burunu açmak için okyanus suyu içeren spreyler, bazen ateÅŸ düşürücü-aÄŸrı kesiciler, destekleyici tedavi olarak uygulanır. Hastayı izleyen doktor ikincil bakteri enfeksiyonu eklendiÄŸini görürse antibiyotik baÅŸlayabilir” dedi.
Ãœst solunum yolu enfeksiyonlarından gribin ani olarak yüksek ateÅŸle baÅŸladığını söyleyen Op. Dr. Ä°dil Öztürk, “Grip öksürük, boÄŸaz aÄŸrısı, baÅŸ ve kas aÄŸrıları, bitkinlik, burun akıntısı veya tıkanıklığı ile kendini gösterir. AteÅŸ ise genellikle 5 gün ya da 1 hafta sürer. Tanıda grip benzeri hastalık belirtileri olan ve bu ÅŸikâyetlerden herhangi biri ile baÅŸvuran olgulardan boÄŸaz, burun ya da geniz sürüntüsü alınarak yapılan hızlı tarama testleri kullanılabilir. Tedavide dinlenme çok önemlidir. AteÅŸ düşürücüler, bol sıvı tüketimi ve iyi beslenme önemlidir. Tedavi için bazı antiviral ilaçlar kullanılabilir ancak etki için tedaviye hızlı baÅŸlanması gerekir ve hastalığın seyrini ancak 1-2 gün kısaltır. Bu yüzden ilaç kullanımı daha ciddi enfeksiyonlar açısından risk taşıyan çocuklar veya hastaneye yatırılması gereken vakalar için önerilmektedir. Grip, bazı insanlar için daha tehlikelidir. Bebekler ve küçük çocuklar, 65 yaÅŸ ve üzerinde olanlar, gebeler, bazı hastalıklara sahip kiÅŸiler ve bağışıklık sistemi zayıflamış olanlar en yüksek risk altındadır. Gripten korunmanın en etkin yolu, grip aşısıdır” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
Tonsilit bronÅŸite neden olabiliyor
Ãœst solunum yolu enfeksiyonları arasında tonsilit ve farenjitin olduÄŸunu ifade eden Op. Dr. Ä°dil Öztürk, “Belirtileri yüksek ateÅŸ, boÄŸaz aÄŸrısı-yutkunma zorluÄŸu, halsizlik-kırgınlık, baÅŸ-eklem-kas aÄŸrıları, öksürük ve bazen de boyunda lenf bezlerinin ÅŸiÅŸmesidir. BronÅŸit ve zatürre önemli komplikasyonlardandır. Bakteriyel sebeplerle oluÅŸan farenjitte hastalık daha ağır seyreder. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar incelemeleri sonucu etkenin bakteri olduÄŸu düşünülürse uygun antibiyotik tedavisi baÅŸlanmalıdır” dedi.
Mevsim geçişlerinde orta kulak iltihabının da sıkça görüldüğüne değinen Op. Dr. İdil Öztürk, şöyle devam etti:
“Çocuklarda orta kulak enfeksiyonu daha sık görülür. Sıklıkla nezle, grip gibi enfeksiyonları takiben geliÅŸen ikincil bakteriyel enfeksiyon ÅŸeklindedir. En sık 6-18 ay arasındaki çocukları etkiler. 6 yaşından sonra hastalık sıklığında bariz azalma görülür. Çocukta huzursuzluk, sık aÄŸlama ve kulaklarını tutma gibi belirtiler olur. Genellikle bakteriyeldir ve doktor kontrolünde antibiyotik tedavisi gerekebilir.”
Sinüzitin de üst solunum yolu enfeksiyonları arasında olduÄŸuna dikkat çeken Op. Dr. Ä°dil Öztürk, “Yüz kemiklerinin içerisinde sinüs adı verilen hava boÅŸluklarının iltihabına sinüzit adı verilir. Viral enfeksiyonlardan sonra 7-10 günde tam iyileÅŸme beklenirken genellikle burun doluluÄŸu ve öksürük artışı olur. Büyük çocuklar ve eriÅŸkinlerde baÅŸ ve yüz aÄŸrıları görülebilir. Antibiyotik tedavisi gerekebilir” diye konuÅŸtu.
